Category Archives: Kultura

O kulturze ludowej

Historycy dbają, by nie popadły w zapomnienie, umieszczają w nich przedmioty codziennego użytku, stawiają meble, które kiedyś umeblowanie wnętrza. W łowickich chatach w świątecznych izbach układano poduszki na kształt piramid sięgających sufitu. Skrzynie, które były jednym z najważniejszych mebli wykonywano z sosnowego drewna. Malowano je farbą olejną na kolor brązowy bądź ciemnoczerwony. Na ścianach tworzono wielobarwne kompozycje kwiatowe. Łowiczanie wycinali z kolorowego papieru wycinanki, które stanowiły ozdobę chałupy.

Powstały trzy rodzaje: kodry, gwiozdy i tasiemki. Oprócz tego ozdobę wnętrz stanowiły pająki, które wieszano pod stropem. Jeden z rodzajów był zbudowany z glinianej kuli z dużą ilością słomianych patyków. Obecnie elementy kultury ludowej wykorzystywane są w dekorowaniu mieszkań jak np. obrus ręcznie robiony i haftowany, firanki. Łączone są elementy nowoczesne z umeblowaniem ludowym. Projektanci i styliści także w tworzeniu ubrań wykorzystują inspiracje z kultury ludowej. Często można spotkać na ulicy kobiety ubrane w chusty z elementami folklorystycznymi.

Promocja kultury w mediach

Radio nie przekazuje nam obrazu, dlatego ma trudniejsze zadania, by zachęcić odbiorcę do słuchania. Dlatego wiele popularnych stacji nadaje programy, które są skierowane do masowego słuchacza, nie dbając o gusta pozostałych. Mimo to ten rodzaj środka przekazu jest lubiany, w szczególności przez kierowców, którzy w ten jedyny sposób mogą urozmaicić sobie długą i monotonną drogę. Jednak i w radiu nie brakuje ciekawszych, na wysokim poziomie programów tematycznych – czytane są fragmenty książek czy prowadzone są listy muzyki alternatywnej.

Kolejnym rodzajem mediów jest prasa. Z niej bardzo często dowiadujemy się o wydarzeniach kulturalnych odbywających się w danym mieście, o nowych płytach muzycznych, wychodzących filmach czy premierach teatralnych. Przy okazji mamy możliwość przeczytania recenzji, co od razu wyrabia nam opinię o danym „produkcie” kultury. Dziennikarze piszą felietony, reportaże, zamieszczają piękne zdjęcia. Bez rozwoju technologii, kultura, sztuka dla wielu byłaby nieosiągalna. Nie dowiadywalibyśmy się o premierach kinowych, nie znalibyśmy zespołów muzycznych czy wartości danego dzieła.

O kulturze masowej

Kulturze masowej przeciwstawiana jest kultura awangardowa, czy wysoka. Tutaj artysta nie musi ulegać standaryzacji, tworzy dla siebie, uwalnia pokłady kreatywności i swobody twórczej. Nie zamyka się w schematach. Jednak ten rodzaj kultury niekoniecznie musi być zrozumiały dla większości. Często dzieła należące do tego nurtu mają ukrytą treść, przedstawiane są za pomocą symboli, a odbiorcy masowemu, przyzwyczajonemu do prostoty, może być trudno odnalezienie prawdziwej natury tworu kulturalnego.

Do nas należy wybrać, jaki rodzaj kultury wybierzemy. Czy bardziej zależy nam na odkrywaniu prawdziwego świata artyzmu czy oglądanie produkcji przynoszących prostą rozrywkę. Czasem się je łączy i wybiera w zależności od nastroju, dlatego granica dzieląca oba rodzaje kultury, może powoli się zacierać.

Dorobek kultury

Coraz mniej ludzi ogląda obrazy przeszłości, bardziej skupiając się na obrazach teraźniejszości i przyszłości. A gdyby choć na chwilę stanąć i popatrzeć ile dany artysta włożył wysiłku, by przekazać światu swoją wizję, może zapomnielibyśmy na ten moment o naszych problemach. Kultura powinna rozwijać się w każdym obszarze, a teraz stoimy w obliczu nowych technologii, które przyczyniają się do jej tworzenia.

I choć nie jest to złe, w ten sposób, coraz mniej jest malarzy, rzeźbiarzy, więcej grafików komputerowych, fotografów, którzy zmieniają zdjęcia za pomocą popularnych programów graficznych. Nie chodzi tu o negację, lecz o to, by nie zapominać o tradycji i szacunku do przeszłości. Tak więc nie ulegajmy modzie, korzystajmy z dobrodziejstw współczesności, ale też od czasu do czasu przypomnijmy sobie o tym, co dokonali w przeszłości wielcy artyści, podziwiajmy ich twórczość, a także poszukajmy tych, o których mówi się mało, a stworzyli niepowtarzalne dzieła.

Style taneczne

Wyróżniamy tańce towarzyskie i inne, które można tańczyć indywidualnie. Tańce towarzyskie z kolei dzielimy na standardowe, do których należą walc wiedeński i angielski, tango, foxtrot, quickstep oraz na latynoamerykańskie, do których należą: cza-cza, rumba, samba, pasa doble, jive. Są to style oceniane na turniejach tańca towarzyskiego. Tańcząc style standardowe mężczyzna musi być ubrany w garnitur, a kobieta w zwiewnej, długiej sukni. Taniec latynoamerykański charakteryzuje dynamika oraz zmysłowość na podkreślenie jego charakteru.

Dodatkowo wyróżniamy takie style jak hip hop-bardzo dynamiczny, wymagający dużej sprawności fizycznej. Tak samo jak breakdance. Oba związane są kulturą hip hopu. Oczywiście istnieje wiele odłamów od tych rodzajów tańca, jednak jest ich zbyt wiele, by przytaczać je wszystkie. Dużą popularnością cieszy się także jazz, a nawet balet – taniec klasyczny, który wymaga wielu wyrzeczeń, by osiągnąć perfekcję
Obecnie taniec jest modą, jednak tym razem dobrze jest jej ulec. Dzięki niemu pozostajemy aktywni fizycznie, rozwijamy poczucie rytmu, zaczynamy umieć słuchać muzykę. Taniec to same zalety. Chyba że zaczniemy trenować styl, który wiąże się z możliwością zdobycia wielu kontuzji.

Kultura stanu wojennego

Kulture stanu wojennego , trudno jest określić jednym słowem, gdyż istniały tu różnorodne przełomy i odszczepienia wywołane prawdopodobnie panującym na świecie chaosem. Jednakze kulture tą można w pewien sposób uporządkować, co znacznie ułatwia fakty odczytywania przez nas wojennej przeszłości. Na fali ruchu społecznego , jakim była „Solidarność”, we wczesnych latach osiemdziesiątych , rozpoczął się długi okres , w którym kulture wprowadzano oficjalnie do dzieł zakazanych i obejmowano ją zakazem publikacji. Liczne kongresy środowisk intelektualnych i artystycznych dokonywały obrachunku strat, jakie poniosła sztuka i obliczeń moralnych. Obrady Kongresu Kultury Polskiej przerwało wprowadzenie stanu wojennego. Władzę znacznie ograniczyły cenzurę1), dopuszczając na ekrany kinowe i telewizyjne kilkadziesiąt filmów i programów wcześniej objętych zakazem projekcji. Miedzy innymi przywrócono „ Indeks” Tadeusza Kijowskiego, „Młyn” Tadeusza pałki, oraz „On” Piotra Andrzejewa. Filmem o randze symbolu stał się „Człowiek z żelaza” Andrzeja Wajdy, który był premierą w roku 1981. Wajda pokazał w nim rzeczy dziejące się w kraju, a jego bohaterami są ludzie wyrzuceni z pracy, bez powodu zatrzymani przez milicję, oraz bici na przesłuchaniach. Pisarze w tych latach podejmowali rozrachunek z własną formą twórczości i biografią na kartach autobiografii , dzienników , bądź wywiadów. Powoli dotychczasowa sztuka ustępowała przed głodem autentyku. W tym okresie odbywało sie też scalanie polskiej kultury emigracyjnej z kulturą krajową. Po raz pierwszy szerzej i dokładniej poznano zarówno twórczość Gombrowicza , jak i powieści polityczne Stefana Kisielewskiego. Wzmogło się też zainteresowanie kultury dorobkiem muzycznym polskich kompozytorów emigrantów, na przykład Romana Palestra. Procesu tego już nie zahamowała emigracja wielu twórców, na przykład Stanisława Barańczaka , którzy wyjeżdżali szukając możliwości pracy za granicą naszego kraju, rządzonego przez dyktaturę wojskową.

Kultura u zarania dziejów

Dzieje jakie wyróżniają kulture na ziemiach polskich sięgają czterech i pół tysięcy lat, czasu, kiedy osiadł tu przybyły z południa lud ceramiki wstęgowej, biegły w uprawie roli, za pomocą narzędzi z drewna lub kamieni. Łowcy i paterze , którzy osiedlili się w szóstym wieku osiedlili się na żyznych ziemiach i dali początek narodowi mieszkającemu tu do dziś. Niestety jest za wcześnie by pojawił się jakiś obraz stanowiący świadectwo tejże kultury, jednakże zachowały się prostsze przekazy świadczące o tym, że niegdyś ona tu istniała. Pięćset lat później plemię pucharów lejkowatych wydobywało już tu krzemień, który służył na ostrza do siekier. Na bałtyckich plażach zbierano jantar, który słynnym szlakiem bursztynowym dostarczany był do Grecji, Rzymu i Kartaginy. Narzędziem z brązu nasi przodkowie zaczęli posługiwać się około 1800 lat przed naszą erą, a żelaznymi tysiąc lat później. W tym też okresie pojawiła się też po raz pierwszy sztuka, którą tworzono w sposób prosty lecz niezwykle estetyczny i piękny. Ten proces został przypieczętowany rozwojem kultury łużyckiej, których kolebką były dzisiejsze tereny wielkopolski. Jej pozostałościami są pozostałości po licznych grodach, siedzibach zamożnych rodów, które też określa się mianem sztuka. Liczne najazdy sąsiedzkich plemion osłabiły kulturę łużycką, a ostatecznie pogłębił ją upadek cesarstwa zachodniorzymskiego, ogromnego rynku zbytu dla bursztynu, futer, wosku i niewolników. W siedemnastym wieku rozwijała się wśród słowian nowa forma organizacji społecznej, zwana opole. Na wspólnym terytorium gospodarzyły rodziny, które dzieliły się owocami lasów i jezior , ale też świadczyły daninę i robociznę na wspólne cele, a nawet tropiły przestępców, jeśli wdarli się oni w granice opola. W połowie dziesiątego wieku do bram grodów słowiańskich zapukała chrześcijańska Europa. W tym okresie szczególnie mocno ujawniła się sztuka, która przetrwała w postaci geometrycznych ornamentów, wykonywanych najczęściej na naczyniach ceramicznych.

Kultura ludowa

Nierozerwalnie z rozwojem cywilizacji, poszczególne regiony, niezależnie od panujących w danym okresie trendów, tworzyły własną sztukę związaną wyłącznie z tradycjami i historią danego obszaru. Kultura ludowa charakteryzuje się specyficznym dialektem, często niezrozumiałym dla obcych, dość bogatą gamą kolorystyczną, ciekawymi strojami i obrzędami. Jest to kultura rozwijająca się na wsi, w niższych warstwach społecznych. Jej początki datuje się w średniowieczu, a obecna jest do dzisiaj. Charakteryzuje się nierozerwalnym tradycjonalizmem, lokalną religijnością i wierzeniami, myśleniem mitycznym i wierzeniem w zabobony.

W Polsce można wyróżnić 5 odmiennych regionów o różniącej się między sobą kulturą: łęczycki, łowicki, rawski, opoczyński i sieradzki. Przede wszystkim odróżnia je charakterystyczny strój. Do dziś, przy okazji ważniejszych świąt można oglądać na ulice kolorowe i bogate stroje ludowe. W skansenach możemy podziwiac kościółki i chaty ludności z danego regionu.

Tytuł kultura…

Kultura i sztuka. Czy te wyrazy można stosować wymienni? W końcu kultura, to nic innego jak ogół materialnych i niematerialnych wytworów ludzkiego działania, wszystko, co zostało stworzone przez człowieka, w znaczeniu węższym; zespół norm, wartości, przekonań i tym podobnych. Natomiast sztuka według definicji jest dziedzina działalności ludzkiej, uprawiana przez artystów, w skład której wchodzi miedzy innymi obraz. Przytoczenie definicji, tłumaczy sztukę, jako pojęcie zawierającego się w terminie kultura. Które swoim obszarem obejmuje szersze konteksty. Tak jak wspomniane zostało to wyżej w skład sztuki wchodzą dzieła jakie jak obraz, rzeźba, czy utwór muzyczny. Muszą być one wykonane, przez artystów w danej dziedzinie. Często zdarza się, że przesłanie które kieruje do odbiorcy autor, może zostać opacznie odebrane. Najczęściej ma to miejsce w przypadku dzieł pisanych, wierszy czy innych utworów literackich. Kulturę można podzielić na wiele mniejszych pod grup, tak aby łatwiej wyjaśnić jakiego obszaru dotyczy. Trudno byłoby wymieniać wszystkie, jednak przytoczyć można między innymi kulture fizyczna, kulture językowa, kulture masowa, kulture multimedialna i tym podobne. Dla przykładu kultura językowa jest stopniem znajomości danego systemu językowego i umiejętność świadomego posługiwania się nim. Działalność mająca na celu określenie norm językowych i jaj upowszechnianie. Kultura fizyczna natomiast obejmuje wszystkie wartości i działania związane z dbałością o budowę i postawę ciała, rozwój sprawności i wydolności fizycznej dla zachowania i przywrócenia zdrowia. Jak widać wystarczyło przytoczyć wyjaśnienia dwóch rodzai działalności kultury, aby jasno zaprezentować iż gdy pojawia się podział poszczególne rodzaje nie mają ze sobą zbyt wiele wspólnego. I stawiają ogólne pojęcie kultura jak naprawdę szerokie! A definicja przytoczona na początku jest bardzo niewymierna, gdyż za kurtka. Jednak aby opisać całość tego pojęcia, potrzeba by napisać książkę!

Media promujące kulturę

Bez niektórych wynalazków nie bylibyśmy w stanie śledzić działalności artystów, oglądać ich dzieła. A tak dzięki telewizji, radiu czy prasie mamy dostęp do wielu tworów przede wszystkim kultury masowej.
Telewizja udostępnia nam oglądanie przede wszystkim filmów. Choć nie są w niej grane hity i premiery kinowe, to dzięki niej możemy obejrzeć produkcje sprzed kilku lat, które zachwycały i wzbudzały w widzu wszelkie emocje. Dzięki telewizji mamy dostęp, mimo późnych godzin nadawania, do pozycji ambitniejszych, które wprowadzają nas w zachwyt bądź zadumę i zamyślenie. Pozwala nam się także rozerwać przy produkcjach takich jak programy taneczne, wokalne, gdzie sławy szukają prawdziwych talentów bądź osób, które potrafią zrobić show. Nie zapomina także o dobrym nastroju widza, a wprowadzają go w ten stan poprzez nadawanie różnych sketchów i wystąpień kabaretów. Dzięki telewizji mamy dostęp do popularnych seriali, nie tylko tych rodzimych.

Kultura masowa

Obecnie kultura może być skierowana do masowego odbiorcy jak i indywidualnego. Jednak zasadą jaką kieruje się większość artystów (oczywiście nie wszyscy), to zdobyć pieniądze. A aby zdobyć pieniądze musi spodobać się to większej ilości ludzi. Dlatego też wprowadzono termin kultura masowa.
Jest to kultura przekazywana za pomocą środków masowego przekazu jak radio, telewizja i prasa. By dotrzeć do masowego odbiorcy treści ulegają pewnym standaryzacjom, tak by większość mogła je zrozumieć. Powoduje to, niestety obniżenie jej poziomu, tak by stanowiła jedynie rozrywkę niskich lotów, przez co odbiorca staje się bierny. Jest ona przeznaczona dla wielkich produkcji, które trafią w gusta większości jak np. filmy hollywoodzkie, przynosząca ogromne zyski. Charakteryzuje ją często nastawienie na zaspokajanie najprostszych potrzeb oraz brak oryginalności i polotu. Kultura masowa przedstawia często tematy sprawdzone, oklepany i banalny sposób, by widz nie miał problemu z jej odczytaniem. Telewizja rzadko puszcza filmy, które są ambitniejsze, a jeśli to robi, prezentuje je późnym wieczorem, w popularnych radiach słychać przeważnie te piosenki, które przypadają większości do gustu, a czasopisma podążają za tanią sensacją, coraz mniej zwracając na poziom jaki reprezentują (tzw. tabloidy). A skutkiem działania kultury masowej jest globalizacja. I teraz można polemizować, czy dobrze, że istnieje coś takiego, gdyż przez to większość ludzi ma dostęp do tych samych powieści, filmów i pomimo ich komerializacji może to być dla wielu jedyny dostęp do jakiegokolwiek przejawu sztuki i kultury.

Kultura a naród polski

Wielu ludzi nie docenia słowa kultura. Uważają, że to słowo wyszło już z obiegu, że jest niepopularne i zwiotczałe. A należy tutaj wspomnieć, że to poprzez kulture ludzie coraz częściej mogą rozwijać swoje zainteresowania i marzenia. Kultura stanowi jedno z najważniejszych dóbr, które jest przekazywane pokoleniom przez poprzedników. Dzięki kulturze wielu ludzi potrafi się zachować w określonych sytuacjach należycie, tak jak tego kultura osobista wymaga. Poprzez kulture człowiek potrafi się zachować w miejscach publicznych w odpowiedni sposób, co na pewno jest bardzo korzystnym zjawiskiem, pozwalającym przede wszystkim na odniesienie korzystnego wrażenia w stosunku do samego siebie. Poprzez kulture osobistą, którą powinien posiadać każdy z nas, człowiek ma możliwość obcowania z ludźmi w różnego rodzaju miejscach publicznych oraz w wielu innych miejscach, które zapewniają rozwój intelektualny młodego człowieka. Kulture osobistą zdobywa się przede wszystkim w domu rodzinnym, to tam ludzie pobierają pierwsze lekcje od swoich rodziców, jak zachować się w odpowiednich miejscach i sytuacjach. To właśnie dom rodzinny uczy kultury w miejscach publicznych, kultury w stosunku do innych ludzi a także w wielu innych sytuacjach, dzięki którym człowiek w przyszłości będzie mógł swobodnie przebywać wśród innych ludzi. Kultura to nie tylko wychowanie i sztuka dobrego wychowania. Kultury uczą także różnego rodzaju miejsca kulturalne i publiczne takie jak teatry, muzea, filharmonie oraz wiele innych miejsc tym podobnym. Ludzie pozbawieni kultury często znajdują się na marginesie społeczeństwa, co niewątpliwie jest niekorzystnym zjawiskiem i bardzo często prowadzi do upodlenia człowieka. Dzisiejsza Polska to kraj, w którym na kulturę zaczyna się zwracać coraz to większą uwagę. Jest to bardzo pozytywne zjawisko, które należy w odpowiedni sposób pielęgnować, tak aby w przyszłości nie doszło do odstąpienia społeczeństwa od kultury, która wokół nas się dzieje i którą należy podziwiać.

Czym jest kultura?

Kultura to pojęcie bardzo szerokie i nie da się go jednoznacznie określić. Przede wszystkim kultura to wszystko to, co człowiek nabywa w społeczeństwie, czego uczy się od ludzi, co wytwarza i z czym obcuje. Dwie podstawowe części kultury to jak wiadomo kultura materialna i niematerialna. Ta pierwsza to wszystko to, co jest namacalne i co zmienia się wraz z zbiegiem czasu. Do wytworów tego rodzaju kultury na pewno zaliczymy samochody czy komputery, które z dnia na dzień stają się lepsze, bardziej funkcjonalne i nowoczesne. Do kultury materialnej zaliczymy wiele sprzętów, które wynalezione zostały już dawno temu i które wciąż sa modernizowane. Dzięki dorobkowi ludzkości dzisiaj jesteśmy w stanie żyć i funkcjonować jednocześnie korzystając w wielu wynalazków, jakie zostały nam przekazane z pokolenia na pokolenie. W skład kultury wchodzą różnego rodzaju przedmioty codziennego użytku, czyli stoły, łyżki, telewizory. Obraz, film wszystko to również zaliczane jest do pojęcia kultury. Kolejną częścią kultury jest ta niematerialna, w której skład wchodzą przede wszystkim normy, obyczaje i tradycje, jakie przekazywane są z pokolenia na pokolenie i które kultywowane są w społeczeństwie. Trudno wyobrazić sobie życie, w którym ludzie nie postępowaliby według określonych norm i zasad. Panowałby wtedy ogromny chaos a na ulicach czy w innych instytucjach spotykalibyśmy się z agresją i nieprzyzwoitym zachowaniem. Trudno byłoby wtedy wymagać od kogoś poprawnego zachowania skoro nigdzie nie zostałyby przedstawione poprawne jego wzory. Przede wszystkim, więc kultura to pewne wartości, które wskazują na to, co jest dobre i akceptowane w społeczeństwie a co z kolei nie i za co grożą sankcje takie jak dezaprobata czy odrzucenie w grupie. Ponad to kultura niematerialna to język, dzięki któremu jesteśmy w stanie komunikować się z innymi ludźmi, przekazywać najważniejsze tradycje i wiadomości. Dzięki kulturze człowiek uczy się życia w społeczeństwie, wie jak ma się zachować i dąży cały czas do pewnego ideału.

Kultura i jej definicje

Obecnie istniej bardzo wiele definicji kultury, które bardzo często są sprzeczne względem siebie. Według wielu uczonych kulture jest pojmowana jako rzecz najbardziej nieokreślona w dzisiejszym świecie. Wielu badaczy tworzyło coraz to nowe definicje, gdzie obierali sobie jeden fragment i do niego się odnosili. Kulture podzielono na typy pierwszy z nich był opisowy w pewien sposób wyliczający, mianowicie w nim zostały przydzielone definicje, które prezentowały klasyczną postać obecnych etnologicznych definicji. Kolejnym podziałem było przypisanie kulturze wartości historycznej. Twierdzenia kładą największy nacisk na tradycyjność, który był mechanizmem przekazywania dziedzictwa kultury. Następny był podział normatywny, gdzie było akcentowane podporządkowanie zachowania ludzkich norm, wzorów. Czwartym podziałem jest kontekst psychologiczny i właśnie on skupia mechanizm kształtowania się kultury i nauki. Analiza norm, które obowiązują w danym społeczeństwie oraz wartości, które one charakteryzują dane społeczeństwo oraz ogólny wpływ na daną zbiorowość. Naciskiem głównym jest dokładnie ukierunkowany na szkolenie artystyczne. Kolejnym podziałem jest system strukturalny. Definicje kojarzą ze strukturą konkretnej kultury i jej fundamentalnymi elementami oraz ich powiązaniami. Strukturalna kultura wyróżnia podział na cztery kategorie, do których zaliczamy podział materialno-techniczny, społeczny, ideologiczny oraz psychiczny (który dotyczy uczuć i postaw). Kolejnym zasadniczym podziałem i definicją jest genetyczna. Definicje tej kulturowej definicji skupiają zasadniczą uwagę na genezie całej kultury. Naukowcy opierający się ba tej definicji próbują wyjaśnić pochodzenie. Ujście Kulture genezy dzielimy na dwie grupy, jedna dotyczy wewnętrznego rozwoju całej kultury, a druga dotyczy bardziej związków kultury wyróżniając przeciwieństwa pomiędzy nimi. Kulture można opisywać różnymi definicjami, zawsze jednak skupiając się na jej wartości lub opisie. Każda definicja ma swój ogólny sens.

Kultura ogólnie

Każdy z nas na co dzień spotyka się z pojęciem kultura. Tworzy ją każdy z nas, każdy z nas mija ją obok siebie. Bo kultura to wszystko: architektura, malarstwo, rzeźba, literatura, muzyka, teatr, film.
Na przestrzeni wieków wielcy artyści tworzyli wielkie dzieła, które zapisały się na kartach historii. Teraz my, obecne pokolenia, które mogą oglądać zbiory sztuki zgromadzone w muzeach na całym świecie, możemy je podziwiać. Od tego świata, często abstrakcyjnego, dzieli nas tylko kupno biletu. A wtedy możemy przenieść się w inną rzeczywistość, popłynąć wraz artystą, spróbować zrozumieć jego wizję i przesłanie. Każda epoka nie zapominała o dokonaniach poprzednich stuleci. Czasem po prostu zmieniano koncepcję otaczającego świata. Tak i teraz nikt nie zapomina o kulturze, która była tworzona przez tysiąclecia – od pierwszych malowideł pojawiających się w jaskiniach po abstrakcyjne często niezrozumiane obrazy dzisiejszych czasów.
I chociaż pamiętamy o niej, to często nie szanujemy. Bo nierzadko spotyka się akty wandalizmu, które mają na celu zniszczeniu dzieł sztuki. Nierzadko mówi się o kradzież dokonywanych przez zachłannych złodziei.